Madeleine's blog

Madeleine's blog

Wild Orangutan Research in Indonesia

Nieuws & Evenementen Stichting Pongo
News & Events Pongo Foundation

www.orangutan.nl

Laatste week Ketambe

Derde en laatste seizoenPosted by Madeleine Hardus Monday, August 30 2010 22:07:21

Het veldwerk is afgelopen.. De laatste jungle dag was super! Gewoon wandelen in het gebied waar er de dagen ervoor wat dieren gespot zijn en dan op de geluiden afgaan; op deze manier hebben we twee civetkatten gezien, een nest van neushoornvogels gevonden en drie orang-oetans (ja, ze kunnen erg luidruchtig zijn). Nog nooit een nest van neushoornvogels gezien, dat was dus echt een kadootje. Daarna hebben Adriano en ik een paar uur achter een zelfgemaakte struik gezeten, maar helaas de pauw is niet op komen dagen..

Ik moet zeggen dat dit seizoen qua data collectie een erg goed seizoen is geweest. Vanaf nu begint het ‘saaie’ maar belangrijke werk, het analyseren en schrijfwerk. Eerst mijn presentatie voor Japan voorbereiden (nog anderhalve week en dan begint het congres). We blijven nu een kleine week in Medan en dan gaan we naar Banda Aceh. Als we op tijd klaar zijn met onze presentatie kunnen we misschien nog twee dagen naar Pulau Weh, als we aan het wachten zijn op onze exit permit.

Hier dan de laatste foto’s van Ketambe en nog wat foto’s van de spectaculaire vlucht met een propellor vliegtuigje. Ik heb me nog nooit zo veilig gevoeld, recht achter twee Britse piloten!

Foto's: wnfmadeleine.waarbenjij.nu

  • Comments(0)//madeleine.orangutan.nl/#post33

Week 11 & 12

Derde en laatste seizoenPosted by Madeleine Hardus Sunday, August 22 2010 22:19:28

Deze 2 weken waren weken van het meten van de hardness en toughness van veel voedsel, voornamelijk fruit, van het uitvoeren van een aantal experimenten met modellen, van een aantal volgdagen en een aantal dagen gewoon heerlijk genieten van de biodiversiteit.

Het zit er bijna op. Nog even en dan zitten Adriano en ik in Medan ons voor te bereiden op het congres in Japan en vliegen we door naar Banda Aceh om onze exit permit te regelen. We hebben daarom deze weken extra genoten van het regenwoud en dit keer laat ik alleen de foto’s spreken, ik hoop dat jullie er ook van genieten.

Foto's nog steeds te zien op: wnfmadeleine@waarbenjij.nu

  • Comments(0)//madeleine.orangutan.nl/#post32

Week 9 & 10

Derde en laatste seizoenPosted by Madeleine Hardus Tuesday, August 10 2010 23:59:26

Een deel van Adriano’s phd project is het uitvoeren van een experiment waarbij verschillende modellen worden getoond aan de orang-oetans. De belangrijkste modellen zijn de tijger en de python, daarnaast zijn er wat controle modellen. Voor alle modellen behalve de python gaat er een persoon met een laken door het bos kruipen (zie foto) en wordt de reactie van de orang-oetan genoteerd en opgenomen met een audiorecorder. Dezelfde experimenten hebben we ook uitgevoerd in een site in Kalimantan (waar geen tijgers voorkomen) en deze resultaten zullen met elkaar worden vergeleken. Een ander doel is om te kijken of ze verschillende soorten geluiden geven als ze de roofdieren zien. De laatste weken heb ik Adriano geholpen met een aantal van de experimenten en vanaf nu zullen we het stokje doorgeven aan twee nieuwe studenten die vanuit Utrecht zijn aangekomen. We gaan ze de laatste weken trainen in deze experimenten en in het noteren van dieet en call data.

Afgelopen zaterdag was er in de ochtend een ceremonie om de geesten van het regenwoud tevreden te houden. Deze ceremonie wordt een keer per jaar gehouden. We zaten allemaal in een kring en het begint met gebeden gesproken door een wijs persoon (magic man) en daarna is een soort van meditatie door iedereen. Aan het eind nog steeds zittend in een kring konden we eten van heerlijk eten en van de kip en haan die we in kamp hadden en die ze net voor de ceremonie geslacht hadden. Na het eten werden er twee nieuwe kippen in het regenwoud vrijgelaten, die hier een jaar kunnen leven tot de volgende ceremonie.

Vandaag is de eerste dag van de Ramadhan. De laatste twee dagen was er bijna niemand in kamp, iedereen had vrije dagen, maar morgen beginnen ze weer te werken. Veel mensen zijn hier vrij strict wat betekent dat ze niet eten en niet drinken (zelfs geen water!) vanaf 5u in de ochtend tot ongeveer 7u ’s avonds. Maar ze blijven wel werken, wat soms 13 uur in het regenwoud inhoudt zonder iets te eten en drinken. Je kan je voorstellen dat dit behoorlijk zwaar is.

Ik heb een boek gevonden van een student die hier onderzoek heeft gedaan aan de populatie stekelvarkens. Ik heb alle nesten op een kaart van het onderzoeksgebied getekend en binnenkort gaan we op zoek naar ze. Hopelijk vinden we er een aantal!

Foto's te zien op: www.wnfmadeleine.waarbenjij.nu

  • Comments(0)//madeleine.orangutan.nl/#post31

Week 8 & 9

Derde en laatste seizoenPosted by Madeleine Hardus Saturday, July 31 2010 00:36:47
De afgelopen 10 dagen heb ik me bezig gehouden met het maken van plots en het inventariseren hoe de structuur van het bos eruit ziet, dus hoeveel bomen er zijn boven een bepaalde omvang, hoe hoog ze zijn, de soort, of en wat de orang-oetans ervan eten etc. De plots zijn gemaakt in het primair bos en in het stuk bos dat selectief gekapt is. Deze informatie is nodig om te kijken hoe anders de bosstructuur is geworden na het selectief kappen. Voor het maken van de plots heb ik natuurlijk de beste mensen nodig die praktisch alle bomen kunnen identificeren. Ik kan zelf wel wat identificeren, maar dat is voornamelijk gebaseerd op het zien van het fruit. De echt experts kijken eerst naar de bladeren, dan de stam, dan de bloemen en als laatste het fruit als deze er zijn. Samen met Adriano en met Matplin en Usman (de fenologie experts) hebben we de plots gemaakt. En stel je voor dat je in het bos loopt en in plaats van het zien van allerlei bomen en lianas je weet wat voor soort het is! Het gaat zelfs zo ver dat ze bijna alle soorten kunnen identiferen van stammen van bomen die op het strand liggen en die al jaren in het water hebben gelegen en gedroogd zijn door de zon. Ik moet zeggen dat het echt geweldig is om met deze mensen de jungle in te gaan, sowieso naar het luisteren van hun verhalen over de ontmoeting met verschillende dieren. Maar als je ze hoort vertellen over het kappen van hun bos waarbij ze de orang-oetans hoorde ‘huilen’ als er weer een boom werd omgezaagd en je tranen over hun gezicht ziet lopen dan krijg je een behoorlijk brok in je keel en denk je oh ja het zijn de westerse bedrijven die het hout kopen en de westerse mensen die geen idee hebben waar hun hardhouten tafel, stoelen, raamkozijnen etc. vandaan komen. Hoe onwetend allemaal.

Wist je dat ook een spin de weg naar huis kan vinden?? Daar zijn we dus vandaag achter gekomen. Gisteren hebben we een gigantisch spin (de groen, rode op de foto) gevangen. Zoals gewoonlijk weer in de kamer van Adam die al eerder een schorpioen en slang in zijn kamer heeft gehad. De spin heeft zo lange poten en is zo groot dat je haar hoort trippelen op de muur. Adriano en ik hebben dus de spin in een emmer gevangen en daarna vrijgelaten 30m verder met twee houten huisjes ertussen waar ook studenten/assistenten slapen. En wat zien we vanochtend in de badkamer? Dezelfde spin! Het kan geen andere spin zijn! Ongelooflijk dat de spin hetzelfde huis weer weet te vinden..

Foto's zijn te zien op: www.wnfmadeleine.waarbenjij.nu

  • Comments(0)//madeleine.orangutan.nl/#post30

Week 7 & 8

Derde en laatste seizoenPosted by Madeleine Hardus Saturday, July 24 2010 00:59:10
Afgelopen week kwam er een theater groep (theater Lakon, van Nederland en theater Garasi, van Jogyakarta). Adriano en ik hebben dat via Pongo geregeld. De theater groep heeft het stuk “Apejong” gespeeld. Het is een verhaal over een orang-oetan die eerst in het bos leeft, maar de bomen worden gekapt en hij wordt gevangen en aan de ketting gehouden. Dan raakt hij bevriend met een jongen die op zoek is naar voedsel en speelgoed. Op youtube kan je een stukje zien, later ook op de Pongo site. Het is altijd spannend om zoiets te regelen en of het een succes wordt. De mensen hier hadden geen idee wat een theater was en bleven maar praten over een film die ze gingen zien. We hadden ervoor gezorgd dat de theater groep in de school kon spelen. Afgelopen zaterdag om half 8 was het zover. Tot onze grote verbazing waren er maar twee assistenten en verder niemand van ons kamp! Een grote teleurstelling eigenlijk.. Maar verder was het ongelooflijk druk met mensen van het dorp en heel veel kinderen. Ik was aan het filmen en moest oppassen dat de kinderen de driepoot niet omver liepen, verder stonden de mensen zo dicht bij mij dat ik ondanks de driepoot moeite had om de camera stil te houden ;-). In ieder geval een teken dat ze het allemaal indrukwekkend en spannend vonden om te zien. De dag erna een workshop ook door Jet en Ista (van Theater Lakon) voor de kinderen om het poppen spelen te leren. Allemaal jongens…ik denk dat de meisjes te verlegen waren om mee te doen. Een jongen was zo onder de druk dat zijn mond bijna de hele tijd (workshop duurde 2 uur) open stond. Er konden ongeveer 15 kinderen meedoen, zodoende was er een publiek van kinderen die nieuwsgierig waren en alles wilde zien. Het theater heeft ook opgetreden in Aunan, een van de problematische dorpjes waarvan de mensen het onderzoeksgebied binnen komen om kebuns (tuinen/plantages) te maken, in het onderzoeksgebied en nationaal park!! Het was ook in Aunan erg druk en gelukkig had iedereen het verhaal door en dat het niet goed was om een orang-oetan te vangen en in een kooi te houden. Hopelijk heeft dit wat bewustzijn gecreeerd bij dit dorpje! Meer foto’s kunnen jullie op facebook en later op onze Pongo site zien. Maandag hebben we met alle westerse mensen een trekking gemaakt naar het verste punt van ons onderzoeksgebied. Ver zijn we gekomen, maar het was niet wat we hadden verwacht. We hebben een paden systeem dat uit nummers bestaat. Het verste punt is 25, maar dat was nergens meer te vinden. Het punt rondom 21-23 is echt een mooi gebied met grote indrukwekkende bomen, daarna komen de houtkap paden en dat zijn dan de enige paden die overblijven. Het is steil en redelijk ver van het dorpje Ketambe op een hoogte van bijna 900 meter en dan denk je primair bos te vinden, maar dan kom je een aantal grote omgekapte bomen tegen. Hadden we niet verwacht… We hebben wel een prachtige uil gezien, op sommige plekken rook het echt naar olifant en we hebben de plek van een pauw gezien dat helemaal schoongeveegd is om te kunnen ‘dansen’. Vandaag komt de leider van Aceh langs om orang-oetans te zien. Kamp is nog nooit zo schoon geweest! Alles is geveegd en in orde gemaakt, van mij mag hij wel elke maand langskomen ;-). Alleen het voedsel is nog steeds hetzelfde… In ieder geval hebben we vanochtend met Mike Griffiths gesproken en het was fijn om alle informatie door te geven hoe het gaat in kamp en wat beter kan. Woensdag heb ik twee lokale mensen in dienst genomen om plots te maken in het bos voor de vergelijking van gekapte stukken en primair bos, meer hierover in mijn volgende blog. Ik ben net terug van het volgen van Dedi! Tijdens het volgen heeft Adam op een slang gestaan, waarvan de assistenten zeiden dat hij behoorlijk gevaarlijk is, ze noemen deze slang een Cobra babi (babi betekent varken). Nog nooit meegemaakt dat er iemand op een slang is gaan staan, gelukkig niet gebeten, zie foto voor het zien van de slang (de zwart witte). Foto's kan je zien op: wnfmadeleine@waarbenjij.nu

  • Comments(0)//madeleine.orangutan.nl/#post29

Week 5/6

Derde en laatste seizoenPosted by Madeleine Hardus Thursday, July 08 2010 02:35:17

De kamp manager van SOCP is helaas vertrokken en dat betekent dat wij (Adriano, Ike (Indonesische studente van Jakarta) en ik) de 5 assistenten moeten monitoren. Dit is een behoorlijk moeilijke taak omdat sommige assistenten al 4/5 jaar hier werken en de anderen 2 jaar. Ze hebben al hun eigen gewoontes en om ze te corrigeren terwijl we 12 uur per dag met elkaar in het bos doorbrengen is lastig. Vooral omdat het in de Indonesische cultuur niet de gewoonte is om elkaar te corrigeren en als je dat doet ze erg snel kwaad worden, en niks meer tegen je zeggen of gewoon weglopen. Maar ja toch moeten we ze corrigeren omdat bellen tijdens het volgen van de orang-oetan niet de bedoeling is en naar muziek luisteren ook niet. Omdat er nu telefoonverbinding is zijn er dus een aantal moeilijkheden bijgekomen. Maar dat niet alleen, wat ik in mijn vorige mail schreef over een assistent die ziek was geworden: tot aan vandaag is hij niet komen opdagen en heeft hij niks meer van zich laten horen, terwijl hij wel gespot is in de stad, wat te doen met deze issues….

Het is een gekkenhuis geweest met de orang-oetans! Veel orang-oetans, veel jonge mannetjes die we nog nooit gezien hebben en zelfs een moeder en kind die we nog nooit hebben gezien!! Gisteren zijn Adriano en ik de jungle in geweest om foto’s te maken. Het was echt een topdag om dieren te zien, we hebben 9 orang-oetans gezien (!), een siamang, en het hoogtepunt was een porcupine!! Het was in een gebied redelijk ver van kamp en waar weinig tot geen mensen meer komen. Het was echt geweldig om de twee porcupines uit hun ‘hol’ te zien komen en behoorlijk snel te zien wegrennen. Op een van de foto’s kan je een porcupine gedeeltelijk zien, als je goed kijkt ;-).

Nederland speelt de finale!! We kunnen het alleen zien als we naar een ander dorpje gaan, opblijven tot 2u ‘s nachts en hopen dat er electriciteit is. Wie weet, maar ik denk eigenlijk dat ik dan slaap..

@Anneke: leuk om van je te horen! Campagne was idd een leuke tijd, gaat alles goed met je?

Fotos: http://www.wnfmadeleine.waarbenjij.nu/

  • Comments(0)//madeleine.orangutan.nl/#post28

Ketambe II

Derde en laatste seizoenPosted by Madeleine Hardus Sunday, June 27 2010 19:05:05

De tijd gaat behoorlijk snel, hieronder lees je wat er deze week allemaal gebeurd is!

Het is op dit moment erg makkelijk om orang-oetans te vinden, elke zoekdag vinden we ze. Het enige wat het nu moeilijker maakt is om ze te houden. We hebben de laatste dagen twee jonge moeders met kind gevolgd en ze ‘lopen’ erg veel op een dag. En heel snel! Een van de individuen is Elisa met haar kind Etek. Ze beweegt als een gibbon (brachiating) door de bomen en het vergt heel wat inspanning om haar bij te houden, vooral als ze heel gracieus van de ene kant van de berg over een vallei naar een andere berg beweegt en wij zwetend naar beneden glijden en ons vast moeten houden aan elk boompje of wortel om onszelf naar boven te trekken. Deze dagen regent het wat meer en het beklimmen van de bergen wordt dus steeds moeilijker. Niet voor de lokale assistenten trouwens, alleen voor de buitenlanders ;-).

Twee weken geleden kwam er een student vanuit Duitsland aan die voor mijn project data zou gaan verzamelen. Zij zou gaan werken aan hoe snel de orang-oetans fruit/bladeren ed. eten en verder zou zij helpen met de roofdier experimenten van Adriano. Het kost altijd veel energie om studenten hierheen te laten komen en omdat sommige studenten wel en andere niet worden toegelaten is het nog steeds een overwinning om toestemming te krijgen en hier te komen. Deze student is dus twee weken geleden aangekomen, maar vijf dagen het bos ingeweest en gisteren is zij vertrokken... Zij kon niet wennen aan de cultuur en nadat ze vier keer was gebeten door een wesp was zij voor alles bang: ‘wat als we worden aangevallen door een tijger’ etc. Ik denk dat dit laat zien dat veel mensen een verkeerd beeld hebben van het veldwerk en het volgen van orang-oetans. Er wordt vaak een romantisch beeld geschept en zelfs na het duidelijk vertellen hoe zwaar het kan zijn na 14 uur in het bos gevolgd te hebben voor verschillende dagen, inclusief alle bloedzuigers, muggen, bijen, wespen en horzels en hoe saai het soms kan zijn als een orang-oetan 5 uur hetzelfde eet in een boom van 50 meter dringt het toch niet helemaal door. Wat ik natuurlijk ook begrijp want zodra je weer een nieuw dier ziet, een nieuw gedrag van de orang-oetan of de prachtige neushoornvogels over ziet vliegen dan vergeet je alles, totdat een bloedzuiger je weer te pakken heeft ;-). Alles bij elkaar is het ontzettend jammer dat ze is vertrokken na zoveel moeite, vooral voor mijn orang-oetan voedsel en houtkap project…

Een van onze assistenten is plotseling ziek geworden. Hij voelde zich niet lekker moest even zitten en viel neer. Iedereen is erg geschrokken en hij werd gelijk naar zijn broers huis gebracht die het hoofd van het dorp Ketambe is. Na een paar uur liggen en wat injecties waarvan niemand weet wat het was, kon hij gelukkig weer wat zeggen. Ik hoorde dat het nu veel beter gaat, maar het is toch iets engs om opeens zo ziek te worden en dan zijn er ook geen kundige doktoren in de omgeving. Voorbeeld: Adam en Anna (Poolse assistent, werkt aan makaken) zijn hier ook ziek geworden en hebben chikungunya opgelopen (een vorm van knokkelkoorts). Beide zijn naar de dokter in Kutacane geweest (1 uur rijden van Ketambe), ze hadden allebei dezelfde symptomen, maar volgens de dokter had alleen Adam chikungunya en niet Anna, zij had wat anders??!

Gisteravond was het feest met heerlijk eten! Het was het afscheidsfeest van de SOCP manager (SOCP is een organisatie met wie wij samenwerken) en van Kirsten, een Britse PhD student. Na een barbecue op het strandje (ja ja wij hebben een echt zandstrand aan de rivier) en wat grappige spelletjes gedaan te hebben zoals de stoelendans (terug naar de kindertijd!) kregen we super eten: o.a. gevulde tofu, gado gado, kip, mais, koekjes. Het is alweer een tijd geleden dat ik zo vol zat en dat ik echt niks meer kon eten. Natuurlijk hebben we wat in onze lunchbox gestopt zodat we vandaag ook nog wat lekkers hebben.

Af en toe krijgen we wat resultaten van het voetbal door, en vanochtend hebben we gehoord dat Engeland uit het toernooi is. Het is zelfs hier in kamp een behoorlijk competitie tussen de studenten (1 Fransman, 2 Engelsen, 1 Portugees, 1 Nederlandse natuurlijk en 1 Duitse die nu naar huis is; helaas niet de voetballers ;-). Ik ben benieuwd tegen wie Nederland moet spelen en wanneer.

Foto's: http://wnfmadeleine.waarbenjij.nu/Reisverslag/?Indonesi%EB/Week+4/&subdomain=wnfmadeleine&module=site&page=message&id=3496874

Tot volgende keer! xx

  • Comments(1)//madeleine.orangutan.nl/#post27

Ketambe I

Derde en laatste seizoenPosted by Madeleine Hardus Saturday, June 19 2010 00:51:01

Na 2,5 week office tour ben ik toch al bijna drie weken in Ketambe. Fijn om weer terug te zijn, wel anders dan voorheen. De plek om met de boot over te steken is veranderd, om het veiliger te maken voor de stroming. Adriano en ik slapen nu in het ‘spookhuis’. De vorige keer dat wij hier waren durfde er niemand te slapen. Maar omdat Adam (een Engelse PhD student die zich bezig houdt met locomotie van de orang-oetan) er al een tijdje slaapt en niet bang is hoeven wij ons ook geen zorgen te maken over de geesten (dat vertelden de assistenten ons). Tot nu toe heb ik erg lekker geslapen, behalve dan gisternacht: ik werd twee keer wakker gemaakt door twee zeer grote ratten die een sprong in onze vuilniszak maakte (de zak hing aan de muur!).

Ik heb al behoorlijk wat verschillende individuen gevolgd, het fruit begint te komen en veel ‘parties’ (orang-oetans die bij elkaar komen) zijn aan de gang. De eerste orang-oetan die ik tegenkwam en gevolgd heb was natuurlijk ons meest gehabitueerde Yet en Yeni. Yet is een volwassen vrouwtje en ook de meest dominante. Ze is 45 jaar en heeft een dochter van 9, Yeni. Yet wordt al gevolgd vanaf dat ze adolescent was en zij is degene die bekend is van het eten van een slow loris (een kleine primaat soort). Yeni volgt haar moeder nog nauw en drinkt zelfs nog melk van haar, op negenjarige leeftijd! Het dominante mannetje Dedi zijn we ook al tegengekomen. Hij was rustig aan het eten van een ficus sp. totdat hij opmerkte dat Yet eraan kwam. Behoorlijk indrukwekkend tijdens het geven van een longcall kwam hij naar Yet toe, paarde met haar en ja hoor daarna mocht zij de gigantische ficus boom in. Het dominante mannetje werd de hele tijd gevolgd door een vrouwtje, beetje oud maar zonder kind, zoiets heb ik nog niet gezien. We zijn er nog niet achter wie zij is, ze lijkt ook redelijk gewend te zijn aan mensen (geeft bijna geen kiss squeaks (alarm geluid)).

De afgelopen twee dagen heb ik Kelly gevolgd die samen was met een jong mannetje. We hebben hem weleens gezien, maar hij heeft nog geen naam gekregen. Ze aten bijna de hele tijd naast elkaar, hielden elkaar af en toe vast, en stonden toe dat ze het eten van elkaar pakten!

Vandaag was weer een dag van het meten van de hardness en toughness van het fruit en ik kon het natuurlijk niet laten om even naar de andere kant van de rivier te gaan om lekkere spagetti te eten. Het eten in het kamp is niet echt optimaal en zodra de mogelijkheid er is gaan we naar Friendship (www.ketambe.com) om lekker te eten. Na dagen van 14 uur in het bos per dag en leven van rijst en wat groenten is dat hard nodig. En na een mandi in de rivier voel je je weer helemaal opgeladen, zeker nu de rivier zo helder is.

Later meer verhalen; Adriano en ik zijn in ieder geval hard bezig met onze quest om een flying lemur te zien en natuurlijk een tijger, we zullen zien of dit waargemaakt kan worden! Oh ja we hebben een Amorphophalus gezien (langste bloem ter wereld), maar helaas niet in bloei...

p.s. Voor het zien van foto's: www.wnfmadeleine.waarbenjij.nu

  • Comments(0)//madeleine.orangutan.nl/#post26
Next »